|
De zeereis van de heilige Brendaan
vertaald en
toegelicht door Vincent Hunink
Athenaeum - Polak & Van Gennep, Amsterdam
1999
Ierland, midden zesde eeuw na Christus. Brendaan, de stichter van een reeks Ierse kloosters, hoort van een medebroeder een verhaal over het prachtige 'Beloofde land van de Heiligen'. Hij bouwt een schip en vertrekt met een groep monniken westwaarts op zoek naar dat paradijselijke land. Onderweg ontmoeten ze Judas en allerlei fabeldieren, en beleven ze de meest fantastische avonturen. Zo is er een bewegend eiland, een klooster waar de fakkels vanzelf aan- en uitgaan en een mysterieuze pilaar in zee. Uiteindelijk bereikt Brendaan zijn doel, waarna hij spoedig sterft.
Dit wonderlijke verhaal wordt verteld in een Latijnse tekst uit Ierland van ongeveer 800. Deze Navigatio (Zeereis) verschilt sterk van de Middelnederlandse Reis van Sinte Brandaan van zo'n vier eeuwen later. Een historisch reisverslag is de Zeereis zeker niet, hoewel sommigen erin hebben willen lezen dat Brendaan zelfs Amerika heeft bereikt. Het is eerder een bijzonder literair verhaal, waarin christelijke hagiografie, Keltische reisverhalen en bijbelse symboliek samensmelten.
De wereld van deze tekst is onmiskenbaar Iers, maar met de onwerkelijkheid van het sprookje en de strengheid van het vroege monastieke leven: heel de wereld is als een klooster. In de Zeereis zien we hoe het Christendom vorm krijgt in de Keltische wereld van het oude Ierland. Het lijkt een eenvoudig verhaal, maar de symboliek en de naïeve stijl geven het een grote zeggingskracht.
NIEUW:
Per 19 januari 2005 is de volledige tekst van de
vertaling voor iedereen beschikbaar op deze website!.Volg de links naar
volledige tekst om het bestand (247 kB) te downloaden.
FRAGMENT
'Wij gingen aan boord en voeren weg.
Maar er kwam een zeer dichte mist opzetten: we konden amper nog de voor- en
achtersteven van de boot zien. Zo ging ongeveer een uur voorbij. Toen brak een
geweldig licht door en kregen we een weids land in zicht, vol gras en fruit.
Zodra het schip aan land kwam, stapten we uit en begonnen het eiland te
verkennen. Vijftien dagen lang deden we dat, zonder dat we konden ontdekken waar
het ophield. Nergens zagen we gras zonder bloemen, nergens een boom zonder
vruchten. Ook de stenen waren er van een kostbare soort. Op die vijftiende dag
vonden we een rivier die vanuit het oosten westwaarts stroomde.
Toen we dat alles bekeken, wisten we eigenlijk
niet goed wat we moesten doen. We besloten de rivier over te steken,
maar wachtten eerst de raad van God af. Terwijl we dit onderling overdachten,
verscheen plotseling in een grote lichtglans een man voor onze ogen. Hij sprak
ons meteen bij onze namen aan, groette ons en zei: "Goed zo, beste
broeders! De Heer heeft u dit land onthuld dat Hij aan Zijn heiligen zal geven.
Hier bij deze rivier is het midden van het eiland. Verder mag u niet gaan! Keer
dus terug naar de plaats waar u vertrokken bent."
Na deze woorden vroeg ik hem meteen waar hij
vandaan kwam en hoe hij heette.
Maar hij zei: "Hoezo vraagt u mij waar
ik vandaan kom en hoe ik heet? Waarom vraagt u mij niets over dit eiland? Zoals
u het nu ziet, zo is het vanaf het begin van de wereld geweest. Hebt u behoefte
aan eten of drinken, of aan kleren? Een jaar bent u nu al op het eiland, maar
eten en drinken heeft u nog niet gehad. Nooit bent u door slaap overmand en de
nacht heeft u niet bedekt. Want het is hier altijd dag en het blinde duister
heerst hier niet. Onze Heer Jezus Christus is hier het licht."
We vertrokken onmiddellijk. De man ging met
ons mee tot de kust waar onze boot lag. Terwijl wij aan boord gingen, verdween
de man uit ons zicht. Via de eerder genoemde nevel bereikten we het Heerlijke
Eiland.'
VOLLEDIGE TEKST
De volledige tekst van De zeereis van
de heilige Brendaan, vertaald door Vincent Hunink (Amsterdam 1999) is
op deze site beschikbaar. Iedereen wordt van harte uitgenodigd om de tekst te
downloaden en te lezen. Wilt u fragmenten van de tekst overnemen in een commerciële
uitgave, dan is toestemming van de uitgever nodig (Singel 262, 1016 AC
AMSTERDAM). Een berichtje naar mij
wordt sowieso op prijs gesteld ! Het is voor mij aardig om te horen wat er met
deze tekst gebeurt.
Gebruik
onderstaande link om het bestand te downloaden.
Het
bestandsformaat is PDF. De grootte van het bestand is 247
kB.
download
de integrale tekst van De zeereis van de heilige Brendaan (PDF)
LINKS
Meer over
Brendaan op www.vincenthunink.nl
ga naar BRANDAAN,
links voor Middeleeuwse geschiedenis
latest
changes here:
19-12-2011 14:57
|
