|
AD FONTES


een reeks
vroegchristelijke bronteksten
met vertaling
onder redactie van
Paul van Geest, Vincent Hunink en Riemer Roukema
uitgeverij Meinema,
Zoetermeer
De
reeks
In
de lage landen heeft het christendom eeuwenlang het denken bepaald.
In de 21e eeuw is de samenleving hier pluriformer geworden. De weg naar
de kostbaarheden van de christelijke traditie en spiritualiteit is
inmiddels minder toegankelijk geraakt. Vooral christelijke teksten buiten de
Schrift blijven nu veelal het terrein van specialisten. Dat
is jammer, want ook de schatkamers van de christelijke literatuur zijn rijkelijk
gevuld.
De
reeks Ad Fontes wil de lezer terugbrengen ‘naar de bronnen’ van het
christendom uit de eerste eeuwen van onze jaartelling. In de reeks worden
vroeg-christelijke teksten gepresenteerd die literair interessant zijn of
inhoudelijk relevant zijn voor lezers van vandaag.
Ad Fontes bevat alleen
nieuwe vertalingen, verzorgd door ervaren, deskundige onderzoekers. Steeds zijn
de teksten voorzien van toelichtingen en van de Griekse en Latijnse
grondteksten. De lezer krijgt zo alle middelen in handen om daadwerkelijk een
weg te vinden naar de schatkamers van de christelijke literatuur.
De redactie
Ad
Fontes
staat onder redactie van:
Prof.
dr.
Paul van Geest (bijzonder hoogleraar Augustijnse studies aan de Vrije
Universiteit Amsterdam en de Universiteit Tilburg)
Prof.
dr. Riemer
Roukema (hoogleraar Nieuwe Testament aan de Protestantse Theologische
Universiteit Kampen) en
dr.
Vincent Hunink
(universitair docent Latijn en vroegchristelijk Latijn aan de Radboud
Universiteit Nijmegen).
De
reeks wordt uitgegeven door uitgeverij
Meinema te Zoetermeer.
De delen
Deel 1
Eeuwig geluk
De passie van de vroeg-christelijke martelaressen Perpetua en Felicitas & drie preken van Augustinus
vertaald en toegelicht door Vincent Hunink, Elisabeth van Ketwich Verschuur en Arie Akkermans

Carthago, begin 203 na Christus. Twee jonge, christelijke vrouwen, net de twintig gepasseerd, laten zich arresteren: de adellijke Perpetua en de eenvoudige slavin Felicitas. Te samen besluiten zij te sterven voor hun geloof. Door niets of niemand laten zij zich vermurwen. De martelaarsakte die hun verhaal vertelt is een bijzonder document, vooral door het ingelaste autobiografische gedeelte, dat nog door Perpetua zelf is geschreven. De tekst biedt daardoor een unieke mogelijkheid om heel direct iets te zien van het vroeg-christelijke vuur van geloof. Daarnaast geeft de tekst een aangrijpend beeld van de terechtstelling van de martelaressen en van hun mannelijke metgezellen. De tekst van de Passio Perpetuae et Felicitatis is hier opnieuw in het Nederlands vertaald. Verder bevat deze uitgave drie preken van Augustinus, die de kerkvader heeft gehouden op de feestdag van de martelaressen. Zij zijn bij hem een symbool voor 'eeuwig geluk'. Alle vertalingen gaan vergezeld van de Latijnse bronteksten en een gedegen inleiding. Het boek wordt ingeleid door de gezaghebbende latinist Toon Bastiaensen.
Dit
boek rechtstreeks bestellen bij de uitgever
Deel 2
Het evangelie van Thomas
Ingeleid en vertaald door Riemer Roukema

Het 'Evangelie van Thomas' is in 1945 in Egypte teruggevonden en geeft een visie op Jezus die regelmatig afwijkt van de bijbelse evangeliën. Jezus wordt erin voorgesteld als een leraar van geheime kennis die leidt tot zelfkennis en geestelijke verlossing. Dit evangelie bevat geen doorlopend verhaal, ook geen wonderverhalen, en het rept evenmin van Jezus' geboorte, dood en opstanding. In plaats daarvan telt het 114 spreuken, gelijkenissen en gesprekken waarin Jezus aan het woord is. Beter nog is het te zeggen dat die woorden aan hem zijn toegeschreven, want het is duidelijk dat Jezus ze niet allemaal zo kan hebben gezegd als ze nu staan opgetekend. Dit betekent dat dit evangelie een beeld van Jezus geeft dat gold voor een bepaalde categorie christenen uit de begintijd van het christendom. Meestal worden zij in verband gebracht met de gnostici van die tijd. In deze uitgave wordt, na een inleiding, een vertaling van dit evangelie gegeven. Bovendien worden de Koptische en Griekse teksten, waarin dit evangelie is overgeleverd, afgedrukt.
Dit
boek rechtstreeks bestellen bij de uitgever
Deel 3
Paula in Palestina
Hieronymus' biografie van een rijke Romeinse christin
vertaald en toegelicht door P. van der Horst

In Paula in Palestina maakt de lezer kennis met een intrigerend geschrift van de beroemde kerkvader Hieronymus dat hij kort na 400 schreef over een steenrijke christin uit Rome die na een bedevaart door het heilige land besloot in Palestina te blijven. Daar stichtte zij in Bethlehem het eerste vrouwenklooster uit de geschiedenis stichtte. Men krijgt hier zicht op extreme vormen van ascese en een vorm van spiritualiteit die even bizar als boeiend is. Het oudchristelijke levensideaal van totale onthechting van aardse goederen wordt hier op indrukwekkende wijze gestalte gegeven. De vertaling vanuit het Latijn is voorzien van enkele verklarende aantekeningen die de toegang tot de tekst vergemakkelijken en is afgedrukt naast de oorspronkelijke tekst.
Dit
boek rechtstreeks bestellen bij de uitgever
Deel 4
De Handelingen van Andreas
vertaald en toegelicht door Lautaro Roig Lanzilotta

De Handelingen van Andreas, een apokriefe Griekse tekst uit de tweede eeuw, bieden de lezer van nu een blik in de gedachtenwereld van het gnostieke vroege christendom. De vertaling, die teruggaat op de oudste en mogelijk oorspronkelijke tekst van de Handelingen, bestaat uit vier redevoeringen van de in onze traditie weinig bekende apostel Andreas. Zij beschrijven zowel de gevangenschap van de mens in de zichtbare wereld als de manier waarop hij zich van de beslommeringen van het materiële bestaan kan bevrijden.
Al heeft deze tekst geen canonieke erkenning gevonden, het is wel duidelijk dat een deel van de vroege christenen zich sterk aangetrokken voelde tot een christelijke boodschap met gnostieke inslag.
Dit
boek rechtstreeks bestellen bij de uitgever
Deel 5
Hieronymus,
Marcella van Rome
vertaald en ingeleid door
Esther de Boer

Te
verschijnen
Andere delen zijn in
voorbereiding
Richtlijnen voor auteurs
De
teksten die in Ad Fontes worden uitgebracht zijn bedoeld voor een relatief ruim
publiek (zie ook het bovenstaande ‘mission statement’).
De aanpak die we van auteurs/vertalers vragen vloeit hieruit voort.
1.
De vertaling is gesteld in modern
Nederlands, dat volledig recht doet aan het origineel maar nadrukkelijk ook de
leesbaarheid voor een hedendaags, niet-specialistisch publiek voor ogen houdt.
Gebruik dus geen verouderde wendingen of archaïserende termen, vermijd
Nederlandse deelwoorden en maak de zinnen niet langer dan nodig. Het splitsen
van zinnen uit de brontekst (vooral om het aantal bijzinnen te beperken) zal
eerder regel dan uitzondering zijn. Zorg voor een heldere indeling van de
vertaling in alinea’s. Houd het
aantal aantekeningen beperkt, en neem hierin alleen informatie op die absoluut
onmisbaar is om te tekst te kunnen volgen, evenals verwijzingen naar geciteerde
Bijbelplaatsen en andere bronnen. De aantekeningen vormen geen commentaar, maar
hebben slechts een dienende functie.
2.
De brontekst is een leestekst, die
als algemeen aanvaarde standaard kan gelden. De uitgave is daardoor
vergelijkbaar met Griekse en Latijnse leesedities in de Engels-Amerikaanse
Loeb-serie, niet met wetenschappelijke bronnen-uitgaven. Vermijd tekstkritische
toelichtingen, varianten etc., en houd liefst één editie consequent aan. De
brontekst krijgt een adequate, voor de lezer behulpzame interpunctie en wordt
zoveel mogelijk opgemaakt volgens dezelfde alinea-indeling als de vertaling.
3.
De inleiding leidt de lezer in tot de
tekst, niet meer en niet minder. Vermijd dus polemiek, wees terughoudend in
detailkwesties of strikt theologische of technische kwesties, en geef geen
overzichten van de voorgeschiedenis of receptiegeschiedenis. Geef informatie die
noodzakelijk is om te tekst met vrucht te kunnen lezen. Organiseer de inleiding
niet volgens het geijkte schema ‘leven en werk’, maar bedenk een originelere
en meer pakkende invalshoek. Laat de inleiding behalve informatief ook wervend
en enthousiasmerend zijn. Technische gegevens over de gevolgde tekst en
eventuele tekstwijzigingen komen in een aparte paragraaf aan het eind van de
inleiding. Geef tenslotte een beknopte, liefst beredeneerde bibliografie voor
wie verder wil lezen. Voet- of eindnoten zijn niet nodig. Indien voetnoten toch
onvermijdelijk lijken, houd hun aantal dan tot een minimum beperkt. De inleiding
is geen wetenschappelijk artikel of podium voor debat, maar vat de
wetenschappelijke stand van zaken goed leesbaar samen.
4.
Denk overal om een adequate interpunctie
en correcte spelling (hanteer bij
voorkeur Van Dale of het Groene Boekje). Vermijd afkortingen en technische
termen. Breng zo min mogelijk codes
in het handschrift aan, en voorkom in ieder geval wisselingen van lettergrootte,
regel-interlinie, pagina-indeling etc., evenals dubbele witregels en onnodige
spaties.
5.
De auteur/vertaler wordt verzocht om tijdig de brontekst aan te leveren, liefst electronisch (speciaal in het geval
van Grieks is vroegtijdig overleg gewenst). Suggesties voor een
cover-illustratie, flaptekst en titel zijn van harte welkom, maar de
redactieraad beslist hierover, in overleg met de auteur/vertaler en de uitgever.
Bij twijfels en vragen wordt de auteur/vertaler verzocht zo snel mogelijk
contact op te nemen met de redactie-secretaris.
6.
Correctie van drukproeven geschiedt
door de auteur/vertaler.
Contact
Wilt u meer weten over de
reeks? Heeft u zelf een voorstel voor een nieuw deel? Neem dan contact
op met de secretaris van de redactie (Vincent Hunink).
latest changes here:
19-12-2011 14:58
|