|
COLLEGE HOVO:
LEESBAAR LATIJN

Bij het onderwijs in de klassieke talen
spreekt men soms van het 'lezen' van antieke auteurs. Maar wat heet lezen? De
meeste antieke teksten zijn zo moeilijk dat meestal meer sprake is van moeizaam
'doorworstelen'. Voor wie Grieks of Latijn leert lijken de grote klassieken soms
meer op cryptogrammen, waar je pas na lang en hard werken uitkomt bij een
diepere betekenis.Toch is Latijn lezen wel degelijk mogelijk.
Er bestaan namelijk ook
Latijnse teksten die in grammatica of stijl minder hoge eisen stellen, en die
inhoudelijk de moeite waard zijn. In een cursus voor HOVO (Hoger Onderwijs Voor
Ouderen) te Nijmegen, in het seizoen 2010-2011 gaan we in zeven bijeenkomsten in
op enkele van deze teksten. Daarbij overschrijden we de traditionele grenzen,
zoals die tussen 'hoog en 'laag', 'heidens' en christelijk, klassiek en
middeleeuws. Centraal staat de Latijnse taal en het hoofddoel: lezen.
Aan bod komen de volgende onderwerpen:
1) Romeinse graffiti uit
Pompeii;
2) Latijnse grafinscripties;
3) de oudste, fragmentarisch
bewaarde Latijnse dichters: Livius Andronicus, Naevius, Ennius;
4) Het Nieuwe Testament in de
Latijnse Vulgaat-versie: Evangeliën en Handelingen;
5) christelijke
autobiografie: Perpetua;
6) hymnen en gedichten uit
late oudheid en middeleeuwen;
7) Middeleeuws proza: de
Navigatio Brendani, en de Legenda Aurea van Jacobus de Voragine. Als toegift
volgen nog enkele Latijnse inscripties uit Nijmegen.
Deelnemers schaffen een reader aan met alle Latijnse teksten, steeds
voorzien van een vertaling, veelal een Nederlandse, literaire vertaling gemaakt
en gepubliceerd door de docent. Op de colleges worden passages uit de Latijnse
teksten stilistisch en inhoudelijk besproken. Uiteraard is er ruimte voor vragen
en discussie.
Om in de Latijnse teksten en de vertalingen te kunnen lezen hoeven deelnemers
geen grondige kennis van het Latijn te bezitten. Wie op school Latijn heeft
gehad tot in de bovenbouw of, bij voorkeur, het examen, en bovendien enige
belangstelling heeft voor het Latijn, zal plezier kunnen beleven aan het
materiaal en de cursus.
Docent
Dr. Vincent Hunink (1962) is universitair docent Latijn en Vroegchristelijk
Grieks en Latijn bij de opleiding GLTC aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij
publiceert met regelmaat vertalingen van vooral Latijnse teksten uit oudheid en
middeleeuwen, recentelijk onder meer Tacitus, 'Historiën', en werk van
Augustinus (2010). Voor HOVO Nijmegen verzorgde hij onder meer een cursus
‘Antieke Meesterwerken’ (2004; samen met Prof.dr. André Lardinois) en een
leescursus 'Latijnse grafinscripties' (2005 en 2008). Meer informatie op
www.vincenthunink.nl

foto: B e r t B e e l e n
Links
Problemen met de Romeinse kalender?
U bent niet de enige... Voor een tamelijk compleet overzicht,
inclusief omrekeningen naar moderne datum-equivalenten kunt u terecht op de site van
Paul
Lewis. De site bevat een handige complete lijst van dagen met zowel moderne als Romeinse
aanduidingen.
Latijnse plaatsnamen
onduidelijk? Ga naar Orbis
Latinus en uw problemen zullen snel oplosbaar blijken.
Afkortingen
in Latijnse inscripties.
Het Latijnse woordenboek
van Pinkster staat online, bereikbaar
via de site van de universiteitsbibliotheek. Klik hier voor een
rechtstreekse
link (NB de rechtstreekse link werkt mogelijk niet vanaf uw thuisadres, wel
op de universiteit!).
Via de site van de Radboud
Universiteitsbibliotheek is ook een geavanceerde zoektool voor grote Latijnse
woordenboeken beschikbaar. Ga naar
Database of Latin Dictionaries online. Let op: werkt alleen op de Nijmeegse
campus, of voor wie een VPN-verbinding daarmee heeft.
Het al oudere, grote
woordenboek van Lewis en Short is op verschillende manieren gratis
raadpleegbaar. Onder onder
hier op de site van het Perseus-project. Voor de liefhebbers van de
iPhone zijn er ook versies voor enkele euro's te koop voor op de iPhone of
iPod. Ik heb goede ervaringen met
Lexidium. Fraai
is ook het wat duurdere
Collins Dictionary, ook goed voor uitgebreide mogelijkheden voor vertaling
van Engels in Latijn.
Latijnse nieuwssites:
ook vandaag de dag vinden veel mensen het leuk om Latijn te blijven schrijven en
spreken. Op het internet is er veel te vinden. Ik noem hier twee sites waarop
hedendaags wereldnieuws in Latijnse vorm te lezen is. Aardig om Latijnse
leesvaardigheid te trainen met niet al te moeilijk Latijn. Trendsetter en
leidend medium is het Finse
Nuntii
Latini, en heel aardig is ook
Ephemeris.
Voor Latijnse teksten
bestaan er veel nuttige sites. Ik heb de belangrijkste en volgens mij nuttigste
samengebracht op een pagina elders op mijn site. Zie het overzicht van
bronnen.
latest changes
here: 19-08-2011 13:25
|