|
COLLEGE ROMEINSE GRAFSCHRIFTEN
"LATIJN VANAF HET GRAF"

Inscriptie voor Atimetus, uit de catacomben van St Sebastian bij Rome.
Inscriptie met christelijke symbolen
Op deze
pagina vindt u enig aanvullend materiaal bij de cursus 'Romeinse grafschriften', zoals verzorgd
voor de HOVO (Hoger Onderwijs voor Ouderen) aan de RU Nijmegen in periode 3 van het
cursusjaar 2007-2008 (de cursus werd eerder gegeven in periode 3 van
2005-2006).
Hieronder volgt de cursusbeschrijving zoals in de
HOVO-brochure van Najaar 2007.
Voor aanvullingen,
opmerkingen en meer kan iedereen mij aanspreken of e-mailen.
VOS QUI TRANSITIS,
NOSTRI MEMORES ROGO SITIS
QUOD SUMUS HOC ERITIS,
FUIMUS QUANDOQUE QUOD ESTIS
U
die voorbijgaat, ik vraag u: denk aan ons.
Wat wij zijn zult u ook zijn, en wij waren ooit wat u nu bent.
Cursusbeschrijving
Lezer,
stop even met bladeren en lees deze regels!
Had u
vroeger Latijn op school? Dat betekende dan ongetwijfeld: eerst veel
grammatica-oefeningen. Daarna volgden waarschijnlijk teksten van grote Romeinse
auteurs zoals Caesar, Cicero, Ovidius en Vergilius. Misschien vervaagde uw
kennis al snel na het examen en denkt u inmiddels met enige weemoed terug aan
dat moeilijke, maar o zo mooie Latijn.
Herkent
u dit? Dan is deze cursus misschien iets voor u.
In zeven bijeenkomsten lezen we Latijnse teksten, maar dan wel heel andere dan
vroeger. Het tekstenmateriaal bestaat namelijk uit authentieke Romeinse
grafinscripties.
Grafschriften
geven een dwarsdoorsnede van de Romeinse samenleving. Ze laten iets zien van de
aspiraties en de beweegredenen van gewone mensen, van hun hoop op een
hiernamaals of juist hun zekerheid dat het helemaal afgelopen is. Succesvolle
ambachtslui, beminde gestorvenen en zelfs favoriete huisdieren passeren de
revue. We lezen uitingen van trots maar ook aangrijpende blijken van verdriet
die het hart ook nu nog kunnen raken. Niet zelden wordt u direct aangesproken
(zoals in deze beschrijving).
De
grafinschriften zijn vaak kort en zijn geschreven in vrij eenvoudig Latijn.
Daarom vormen ze goed toegankelijk materiaal, zelfs voor lezers zonder grondige
kennis van de Latijnse grammatica. Natuurlijk is enig inzicht in vormleer en
woordenschat wel gewenst. Maar hebt u ooit enige jaren Latijn op school gevolgd,
dan ligt hier normaal gesproken geen probleem.
In
principe worden alle teksten vertaald en uitgelegd door de docent, maar er is
ruimte voor vertaalinbreng van de deelnemers die dat wensen. Natuurlijk komt de
maatschappelijk-historische context waar nodig aan bod, maar de nadruk ligt op
de Latijnse vorm en betekenis van de teksten zelf. Via die rijke bron krijgt u
een verrassende, directe toegang tot het gedachtengoed van de Romeinen.
Dat
wilde ik u zeggen, lezer. Vaarwel!
|
Onderwijsvorm
hoorcollege, met mogelijkheden voor vrijwillige vertaalinbreng en
discussie.
Literatuur
De te behandelen Latijnse teksten worden gebundeld in een reader.
|
MATER SI POSSEM, FILI,
VICE MORTEM SUBIREM.
NUNC IACIS HOC TUMULO.
SIT TIBI TERRA LEVIS
Wanneer ik dat als moeder kon, mijn
zoon, zou ik sterven in jouw plaats.
Nu lig je hier in het graf. Moge de aarde licht voor jou zijn.

Schema
In
het onderstaande schema is een globale verdeling van onderwerpen aangegeven.
Het schema zal in de praktijk soepel worden gehanteerd: zo zal er vaak een
zekere overloop plaatsvinden, zodat bijvoorbeeld college 2 zal beginnen met een
laatste deel van onderwerp 1.
Tevens
is per onderwerp een groslijst toegevoegd van te behandelen teksten uit de
reader. Het zal waarschijnlijk niet mogelijk blijken om alle teksten op college
te bespreken: dit hangt uiteraard mede af van de kennis en het tempo van de
deelnemers.
De
aanduiding 'cursorisch' geeft aan dat de teksten niet in detail vertaald zullen
worden, maar dat alleen de inhoudelijke kern aan de orde komt. In de praktijk
gaat het hierbij om grafschriften waarbij een bepaald beroep wordt
genoemd.
|
College
|
Datum
|
Onderwerp
|
|
1
|
14-02-08
|
Welkomstwoorden
op grafstenen. Teksten van naaste familieleden
H1:
1-12;
H2:
3; 7; 10; 15; 18; 20
|
|
2
|
21-02-08
|
Teksten
van naaste familieleden
H2:
21; 23; 27; 32; 35; 36; 39; 51; 49; 55; 56; 58; 61; 68; 69; 83; 84; 87;
90; 91; 100; 101; 103; 105; 162
|
|
3
|
28-02-08
|
<
vervolg van Teksten van naaste familieleden>
Meesters,
slaven en vrijgelatenen
H3:
3; 8; 10; 19; 21; 23; 28; 29; 32
|
|
4
|
6-3-08
|
Dagelijkse
activiteiten
H4:
29; (30-32); 39; 69; (70); 121; (181); 201; 213; 231; 238; 256; 267;
306
|
|
5
|
13-3-08
|
Van
niets tot niets
H5:
1-6; 11; 15; 18; 21; 27; 30; 32; 34; 35; 37; 38-46; 48; 53; 55; 56; 58-60;
68-70; 81; 91; 101; 114; 125; 130; 132; 133
|
|
6
|
20-3-08
|
<vervolg
van Van niets tot niets>
|
|
7
|
27-3-08
|
Dreigementen
H6:
3; 4; 5-6; 11; 17; 18; 20; 23; 25; 27; 28; 29
Afscheidswoorden
H7:
3; 4; 9-12
|
ES BIBE LUDE VENI
Eet, drink, maak plezier, kom hier.
Aanmelden
Inhoudelijke informatie of advies kunt u krijgen bij de
docent. Klik hier om contact op te nemen via e-mail.
Let op: AANMELDEN EN BETALEN IS
NIET RECHTSTREEKS BIJ DE DOCENT MOGELIJK. Voor alle administratieve
informatie en aanmelding kunt u terecht bij de HOVO.
Klik hier voor de
website van de HOVO.
Boek
Het cursusmateriaal (ca. 700 inscripties op 150 p.) wordt aan de
deelnemers in een map verstrekt door de HOVO-organisatie.
In 2007 is een omgewerkte en uitgebreide Nederlandse boek-uitgave
op basis van het materiaal verschenen, in originele tekst met Nederlandse vertaling van de hand van de
docent. Cursisten kunnen dit boek uiteraard aanschaffen, als zij willen. Maar
het is aanbevolen om het boek gedurende de cursus niet intensief te gebruiken.
Zo kan de blik nadrukkelijk op het Latijn gericht blijven.
Links
Klik hier voor een kleine
voorproef van het type
teksten dat op de colleges wordt behandeld.
latest changes here:
19-08-2011 13:25
|