Ìk ben docent Arabisch aan de Radboud Universiteit te Nijmegen, en beëdigd vertaler Arabisch.
Als vertaler werk ik vooral voor vertaalbureau's, overheidsinstellingen en het bedrijfsleven.
Ik vertaal in en uit het Arabisch (Modern Standaard Arabisch) en het Marokkaans, en uiteraard het Nederlands of het Engels.

U treft hier informatie aan over de volgende zaken:

• Algeneme informatie over het Arabisch
• het verschil tussen Modern Standaard Arabisch en het Marokkaans.
• de problematiek van het vertalen in het Arabisch.
• vertalen van documenten uit Marokko
• vertalen in of uit het Berbers
• hoe word je tolk of vertaler Arabisch in Nederland

Bij vertalingen voor Marokkanen of Arabischtaligen is vaak de vraag aan de orde of er een vertaling moet komen in het Marokkaans of in het Arabisch.

Daarvoor moet eerst iets worden uitgelegd. In de Arabische wereld bestaat diglossie. Dat betekent dat er naast elkaar bestaan een officiële taal en een spreektaal. Dit geldt voor alle Arabische landen. Voor vertalingen is het volgende van belang:

Vertalingen uit het Arabisch

Het Modern Standaard Arabisch (MSA) is de officiële taal in meer dan 20 landen. Documenten en andere teksten uit die landen zijn altijd geschreven in MSA. Een document uit Egypte is dus niet geschreven in het Egyptisch maar in het MSA. En dat geldt ook voor documenten uit Marokko, en uit Libanon, Jordanië, Irak, Koeweit, Algerije etc.

Voor de volledigheid: in Turkije en in Iran spreekt en schrijft men geen Arabisch.

Vertalingen in het Arabisch

Wilt u een vertaling in het Arabisch, dan moet er een keus worden gemaakt voor MSA of voor dialect. Voor het maken van die keuze zijn de volgende factoren van belang:

• de doelgroep
• het onderwerp van de tekst

De doelgroep.

Gaat het hier uitsluitend om Marokkanen, of ook om andere Arabischtaligen? In het eerste geval kunt u kiezen voor Marokkaans dialect in geschreven vorm in het tweede geval ligt een keuze voor MSA meer voor de hand, het Marokkaans dialect is heel specifiek en wordt door bijvoorbeeld Egyptenaren nauwelijks begrepen

Betreft het lager geschoolden of hoger geschoolden?

In het eerste geval zal een keuze voor geschreven dialect te overwegen zijn. In het laatste geval kunt u beter kiezen voor MSA.

Het onderwerp van de tekst

Bevat de tekst voorlichting over alledaagse zaken, of gaat het juist om iets officieels, b.v. een juridisch onderwerp of iets als medezeggenschap.

Alledaagse zaken laten zich prima vertalen in het Marokkaans dialect, maar voor meer abstracte zaken schiet het vocabulaire van het dialect tekort.

Een vertaling geschreven in Marokkaans dialect kan soms negatieve reacties opwekken. Hoog geschoolden kunnen bezwaren hebben tegen zo'n vertaling. Maar dat zal vermoedelijk hun begrip van de tekst niet in de weg staan.

Anderzijds is het denkbaar dat een vertaling gemaakt in MSA door een deel van de doelgroep niet zal worden begrepen. Zij zullen daar vermoedelijk niet over klagen omdat men zich schaamt om er voor uit te komen dat men niet of nauwelijks kan lezen.

Voor meer informatie over dit onderwerp verwijs ik u naar enkele artikelen op de pagina met publicaties.

Het Berbers

Een extra complicerende factor vormt bij de Marokkanen het Berbers. Het Berbers is een geheel aparte taal, die weinig met het Arabisch te maken heeft. Het Berbers is de moedertaal van zeker 50% van alle Marokkanen. Voor de Marokkanen in Nederland is dit percentage misschien wel 70%.

Voor het Berbers geldt nog sterker dan voor het Marokkaans Arabisch dialect dat het een huis-tuin-en-keuken taal is. Het Berbers wordt vrijwel niet geschreven.

Het maken van een vertaling in het Berbers is dan ook niet aan te raden. Alleen als U een tekst wilt laten voorlezen of inspreken op een bandje, dan kan het zin hebben om die tekst in het Berbers te laten vertalen.

Vertalingen in het Berbers kan ik voor u alleen door een assistent laten maken. Aangezien ik het Berbers zelf nauwelijks beheers, kan ik zo’n vertaling ook niet corrigeren.

reacties naar/reactions to: j.hoogland@let.ru.nl